15. Η περικεφαλαία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη

Με αυτά τα λόγια περιγράφει ο Κολοκοτρώνης τη γέννησή του στα 1770. Πατέρας του ήταν ο κλεφτοκαπετάνιος Κωνσταντής Κολοκοτρώνης. Άλλοτε κάπος κι άλλοτε κλέφτης στα βουνά της Αρκαδίας, ο Κολοκοτρώνης σκληραγωγήθηκε από μικρός στον τρόπο ζωής των ορεσίβιων ενόπλων. Το 1806, στον μεγάλο διωγμό των κλεφτών του Μοριά, καταδιώκεται από τους Τούρκους και αναγκάζεται να εγκαταλείψει την Πελοπόννησο.

Μετά την επικήρυξή του ως διαβόητου κλέφτη, ο Κολοκοτρώνης βρίσκει καταφύγιο στη Ζάκυνθο, που έχει πρόσφατα περιέλθει υπό βρετανική διοίκηση, όπως όλα τα Επτάνησα. Εκεί κατατάσσεται στον βρετανικό στρατό, αποκτώντας σημαντική στρατιωτική εμπειρία. Υπηρετεί στο Ελληνικό Σύνταγμα Ελαφρού Πεζικού από το 1810 έως το 1816 φθάνοντας ώς τον βαθμό του ταγματάρχη. Κατά την περίοδο της θητείας του συνδέεται στενά με τον ιδρυτή του σώματος Ρίτσαρντ Τσορτς (Richard Church) και έρχεται σε επαφή με τις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης.

Η περικεφαλαία αποτελούσε μέρος της στολής του αξιωματικού του ελληνοβρετανικού τάγματος των Επτανήσων. Είναι από σίδηρο και διακοσμείται με στοιχεία από μπρούντζο, ασήμι, δέρμα, ύφασμα και τρίχα αλόγου. Ο Κολοκοτρώνης τη φορούσε μόνο σε ειδικές περιστάσεις. Πιθανότατα αργότερα αντικατέστησε ο ίδιος τον όρθιο λέοντα, έμβλημα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, με τον μεγάλο σταυρό που κοσμεί την προμετωπίδα. Η περικεφαλαία, το μοναδικό σωζόμενο αντικείμενο από το ελληνοβρετανικό τάγμα, αποτελεί κειμήλιο εμβληματικής αξίας.

Στη Ζάκυνθο το 1818, ο Κολοκοτρώνης μυείται στη Φιλική Εταιρεία. Τις παραμονές του Αγώνα επιστρέφει στην Πελοπόννησο και αναλαμβάνει να καθοδηγήσει στρατιωτικά την επερχόμενη εξέγερση, οργανώνοντας τους άτακτους ενόπλους. Ηγείται κομβικών επιχειρήσεων στη διάρκεια του Αγώνα, ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια του. Η νίκη στο Βαλτέτσι, η άλωση της Τριπολιτσάς, η καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη στα Δερβενάκια, οφείλονται στον ιδιοφυή στρατηγικό σχεδιασμό του.